Beswierskrift yntsjinne by de provinsje

Sis Tsiis makket beswier tsjin it ûnderwiisbelied fan de provinsje. Dat de provinsje gjin goed ûnderwiis yn de memmetaal oanbiedt en dat it skoallen ûntheffingen ferlient om dat ûnderwiis te jaan, dat mei net. It is yn striid mei de minskerjochten, mei in lange rige fan ynternasjonale ferdraggen en mei de nasjonale wetten.
It beswierskrift is yntsjinne by Deputearre Steaten. De rjochter moat besjen hoe rjochtmjittich oft it ûnderwiisbelied fan de provinsje yn juridyske sin is. Is it dat net, dan moat Deputearre Steaten it ûntheffingsbelied stilsette. Deputearre Steaten moat dan belied meitsje dat skoallen ta goed ûnderwiis yn it Frysk ferplichtet.
Om te soargjen dat it beswierskrift ek as polityk fraachstik behannele wurdt, is it as petysje yntsjinne by provinsjale steaten.

Hjir binne de dokuminten te downloaden:
It beswierskrift
It begeliedend brief oan Deputearre Steaten
De petysje oan Provinsjale Steaten

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Dingtiidadvys oer Frysk yn it ûnderwiis: ‘Heal wurk’

dwers-10feb17

Image | Posted on by | Leave a comment

Der binne ferplichtingen: wy kinne ús derop beroppe

Us oerheid hat frijwillich in hiel stikmannich ynternasjonale wetten en ferdraggen ûndertekene dêr’t de beskerming fan de Fryske minderheidstaal yn fêstleit. De oerheid hat dus grutte ferplichtingen. Dy moatte hja neikomme. Dat seit professor ynternasjonale minskerochten Yvonne Donders.

tsiis-lc-20170208-zu01024008

Beskerming fan de taal hat as doel:
– minsklike weardicheid, ynbegrepen identiteit, mar ek
– selsbeskikking, sels in kar meitsje kinne, want identiteiten feroarje, ommers minsken feroarje, en ek
– ûntwikkeling en ûntjouwing fan de bern, dêr heart taal ûnmisber by en de minderheidstaal dus ek.

pijlen-lc-20170209-zu01002006

Om’t taal sa fûneminteel is, is it taalrjocht fêstlein yn in lange list fan bepalingen. Dy bepalingen gean oer tolerânsje, dus dat elkenien de taal fan syn foarkar sprekke mei (frijheid fan ekspresje) en dat de Fryske taalbrûker net diskriminearre wurdt mar lykas de Nederlânske taalbrûker ûnderwiis yn syn eigen taal krije mei.
Mar ek gean de bepalingen mar ek oer it aktyf fuortsterkjen fan de diversiteit. De oerheid is dêrom ferplichte om him yn te spannen om de minderheidstaal oan te bieden yn it ûnderwiis en om it Frysk in wêzentlik part fan it ûnderwiis te meitsjen. Op de bepalingen oer it aktyf beskermjen fan diversiteit kinne alle boargers en alle groepen har sûnder mear beroppe.

Hjir binne de kranteartikels te downloaden:
Sis Tsiis onderzoekt rechtsgang, LC 8 febrewaris 2017
Sis Tsiis richt pijlen eerst op de politiek, LC 9 febrewaris 2017

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Sis Tsiis manifestaasje is nasjonaal nijs

NRC Next

taal-vuur-voor-het-fries-nrc-next20161223
NRC Next, 23 desimber 2016

x

Trouw

friezen-willen-onderwijs-in-hun-eigen-taal-trouw20161223-1
fries-kunnen-verstaan-gaat-veel-scholen-al-ver-genoeg-trouw20161223-11

x

Leeuwarder Courant

lol-en-ernst-bij-actie-voor-beter-fries-onderwijs-lc20161223-21

Image | Posted on by | 1 Comment

Fakkeloptocht foar goed Frysk ûnderwiis op 22 desimber

Fakkeloptocht foar goed Frysk ûnderwiis
Tongersdei 22 desimber 2016
Start om 18:30 oere op it Saailân yn Ljouwert
Rin mei!

Mei tank oan de Jongfryske Mienskip.
De lange ferzje is hjir te finen.
* * *

Posted in Uncategorized | 1 Comment

Rie fan Europa ûntefreden oer Frysk ûnderwiis

Ofrûne woansdei hat yn Straatsboarch it fyfde fuortgongsrapport oangeande de útfiering fan it Europeesk Hânfêst fan Regionale en Minderheidstalen it ljocht sjoen. It evaluearjend orgaan, it Kommitee fan Ministers fan de Rie fan Europa, oardielet dat Nederlân fierstente min docht oan de beskerming fan syn minderheidstalen, minder noch as in pear jier lyn.
Hja wize nei de Mediawet dy’t Omrop Fryslân gewoan ûnder de nasjonale media skowe kin, nei de machtleaze Wet gebrûk Fryske taal, nei it ûntbrekken fan in strukturearre ymplemintaasjeplan fan it hânfêst, it mankearjen fan struktureel oerlis mei sprekkers fan minderheidstalen, en nei de minne posysje fan Frysk yn it ûnderwiis.
Deryn binne de trijetalige skoallen in hoopfolle ûntjouwing,

However, most of the primary and secondary schools only offer Frisian for about one hour per week and, in secondary education, only during the first year. This is not sufficient for the development of an adequate level of literacy.

In probleem is dat de Nederlânske en provinsjale oerheid ek net stribje nei in goede Fryske taalbehearsking. It Taalplan Frysk, dat provinsje Fryslân ûntwurpen hat en dat foarsjocht yn it ferlienen fan parsjele ûntheffingen foar Frysk op skoalle, lit sjen dat it hjir net tinken is mei it hânfêst.

[N]ow the Province is also allowed to grant partial exemptions. As a result, different profiles have been developed for the schools in Fryslân. The process of implementing these provisions has only begun. It is expected that the first exemptions will come into force in the 2017-2018 school year.

In goede behearsking fan de eigen taal is lykwols wol dêr’t Fryske bern rjocht op hawwe, neffens it Europeesk hânfêst.

The Committee of Experts notes, however, that most profiles are focused on oral use and developing a positive attitude towards Frisian. This might not be in line with the … the Charter.

It artikel fan it Europeesk Buro foar Lytse Talen (EBLT) oer it fuortgongsrapport is hjir te finen.
It fyfde fuortgongsrapport fan de Rie fan Europa is hjir te downloaden.
It haadredaksjoneel kommentaar fan Willem Bosma, Ljouwerter Krante, oangeande it fuortgongsrapport is hjir te finen: Straat op voor het Fries.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Fakkeloptocht foar goed Frysk ûnderwiis

Sis Tsiis Flyer Fakkeloptocht 22 desimber 2016Sis Tsiis Wat & Wêrom

Rin mei mei de fakkeloptocht foar goed Frysk ûnderwiis.
Tongersdei 22 desimber 2016 yn Ljouwert, start op it Saailân om 18:30.

In hiel stikmannich artysten hat syn namme ferbûn oan Sis Tsiis en sil optrede by de start fan de tocht op it Saailân.
Op it Saailân kinne jo by ús in fakkel krije. Nim sels toeters en bellen mei!

Help ús de fakkeloptocht bekend te meitsjen.
Download de A3-affiche hjir.
Download de A5-affiche hjir.

Posted in Uncategorized | Leave a comment