Oan ûnderwiis yn it Frysk kin de minister neat dwaan?

Syn debút yn it Frysk-Haachske bewâldfieren sil wol gau ferblikje: sa revolúsjonêr wie it ministersbrief oer it ûnderwiis yn it Frysk ommers net. Alteast net foar wa’t it regearakkoart ûnder eagen hân hat.

Om te begjinnen stiet dêr oer ûnderwiis net yn wat deryn heart te stean. Wylst it ûnderwiisfjild der alles oan dien hat om omtinken te krijen foar it enoarm leararetekoart, dat sûnder mis de kwaliteit fan it ûnderwiis ta skea wêze sil, stiet it wurd ‘lerarentekort’ net ien kear yn it regearakkoart. Der komt wol ekstra jild by foar ûnderwiis, mar oan de grutte problemen wurdt neat dien, sa giet de krityk út withoefolle ûnderwiisorganisaasjes.

Wol wurdt de “herziening van het onderwijscurriculum doorgezet. Deze wordt in 2019 wettelijk verankerd. Hiermee wordt het funderend onderwijs voor vakken als Nederlands, rekenen en wiskunde meer toekomstbestendig gemaakt.” De klam bliuwt lizzen op de basis en dus de Nederlânske taal. Ek de yntegraasje yn ’e Nederlânske ienheidskultuer is in bliuwerke. “Het is van groot belang dat we die historie en waarden actief uitdragen. Het zijn ankers van de Nederlandse identiteit in tijden van globalisering en onzekerheid. Op school leren kinderen daarom het Wilhelmus, inclusief de context ervan. Ook maken we het mogelijk dat alle kinderen tijdens hun schooltijd het Rijksmuseum en ons parlement bezoeken.”

It wurd ‘Fries’ stiet net yn it regearakkoart. Fierder wurdt oer kultureel ferskaat sein, “De overheid zal als werkgever het goede voorbeeld geven door een actief diversiteits- en antidiscriminatiebeleid te voeren”, mar dat stiet yn de paragraaf oer de arbeidsmerk. Wurkjouwers moatte ynvestearje yn diversiteitsbelied; de oerheid docht dat net. De oerheid bliuwt nammentlik op ôfstân: “We bieden kansen, die mensen dan zelf moeten pakken.”

Kreas yn ’e line fan it akkoart beändere de minister de útstellen foar ferbettering fan it ûnderwiis yn it Frysk fan advysorgaan foar de Fryske taal Dingtiid. En wol mei de standert laisser faire laisser passer-hâlding fan ús neoliberale Ruttekabinetten, dat ‘it net oan’ de ryksoerheid is: “…is het niet aan de Rijksoverheid om te interfereren” en “… het niet aan de Rijksoverheid is.”

Oer oan wa’t it wol is, is de minister ûndûbelsinnich. De skoalbestjoeren, dus de ynstellingsbestjoeren boppe de skoalle, beslisse wat de skoalle docht oan it Frysk. Dat beslisse net de learkrêften, net de skoallieding oftewol de direksje, al hielendal net de âlden—en nee, ek net de provinsje Fryslân. De provinsje Fryslân hat ommers sels, yn syn eigen beliedsregel oer ûnderwiis Frysk, de skoalbestjoeren ta it beliedssubjekt makke. De provinsje sprekt mei syn beliedsregel inkeld de skoalbesjoeren (of de foarsitter dêrfan) oan, ynstee fan de skoalbern en âlden, as wie it ûnderwiis yn it Frysk der foar de skoalbestjoeren en net foar de Fryske bern. De provinsje nimt it belied fan skoalbestjoeren, net fan gemeenten, oangeande it jaan fan Frysk as liedend foar ûntheffingen fan it fak Frysk.

Mar dat der dêrom net mear in soad te regearjen falt troch de oerheid, dat oerdriuwt de minister. Dingtiid stelde just in nije wetsoanpassing oangeande it Frysk op skoalle út, sadat oerheidsstjoering wol wer kin. De minister hat dat útstel ûngemurken en ûnmotivearre neist him dellein, mar wa hie wat oars ferwachte. Wylst de minister om syn tekoartsjittend belied de stakingen en massaprotesten op it Binnenhof ferwachtsje mei, sil Sis Tsiis it provinsjebestjoer de tommeskroeven oanlizze. Sis Tsiis hat fan de minister neat leard wat Sis Tsiis net al wist: de provinsje is o sa ferantwurdlik en de provinsje moat in stap sette, ien dy’t flink wat folwoeksener is as it Frysk folksliet op skoalle.

x

Minister Arie Slob, Reaksje op it advys fan Dingtiid, Keamerstik 9 novimber 2017
Dingtiid, Meartaligens as kwaliteit en doel, maaie 2017
Bestjoersôfspraak Fryske taal en kultuer 2013-2018
Friduwih Riemersma, ‘Frijheid fan skoalle ↔ Frysk op skoalle’, 13 novimber 2017

 

Advertisements
This entry was posted in Nijs. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s